Connect with us

Thị trường nhạc trực tuyến: Miếng bánh ngon không dễ nuốt

Case Study

Thị trường nhạc trực tuyến: Miếng bánh ngon không dễ nuốt


Việc nhà cung cấp dịch vụ phát (stream) nhạc trực tuyến lớn nhất thế giới Spotify tung ứng dụng trên hầu hết các nền tảng di động cho người tiêu dùng Việt Nam hồi tháng 3/2018 không chỉ là tin vui đối với cộng đồng yêu âm nhạc, mà còn cho thấy thị trường nhạc trực tuyến đang trở nên hấp dẫn. Ngày càng có nhiều người nghe chấp nhận đóng một khoản phí nhỏ hằng tháng cho các công ty dịch vụ để được nghe nhạc từ kho nhạc với hàng chục triệu bài hát.

Theo Liên đoàn Công nghiệp ghi âm quốc tế (IFPI), năm 2016, thị trường nhạc thu âm toàn cầu đạt mức doanh thu 15,7 tỉ đô la Mỹ, tăng 5,9% so với năm 2015. Sự tăng trưởng này dựa vào doanh thu khởi sắc của các dịch vụ nhạc số, chiếm gần 50% tổng doanh thu thị trường âm nhạc thu âm toàn cầu. Trong mảng kinh doanh nhạc số, doanh thu của dịch vụ phát nhạc trực tuyến tăng trưởng 60% và số người nghe nhạc trực tuyến trả tiền trên toàn cầu đạt con số 112 triệu người vào cuối năm 2016.

Lộ diện các đấu thủ khổng lồ

Dịch vụ phát nhạc trực tuyến thực sự tạo ra một cuộc chuyển đổi mạnh mẽ trên thị trường nhạc ghi âm toàn cầu và hứa hẹn đạt sự tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian tới. Một bản báo cáo gần đây của công ty phân tích công nghệ và truyền thông MiDia Research (Anh) dự báo đến năm 2025, doanh thu dịch vụ phát nhạc trực tuyến toàn cầu sẽ vượt 20 tỉ đô la nhờ 336 triệu người nghe trả phí so với mức doanh thu 7,6 tỉ đô la trong năm 2016.

Các ông lớn đang cố gắng xâu xé thị phần kinh doanh nhạc số

Với số người sử dụng trả phí lên đến 71 triệu người ở 61 quốc gia, công ty phát nhạc trực tuyến Spotify (Thụy Điển) đang xác lập vị thế thống lĩnh trên thị trường dịch vụ phát nhạc trực tuyến có thu phí. Thế nhưng, cuộc ganh đua giữa Spotify và các đấu thủ khác vẫn chưa ngã ngũ.

Năm 2015, hãng công nghệ Apple tung ra dịch vụ phát nhạc trực tuyến có thu phí Apple Music ở 100 nước và nhanh chóng leo lên vị trí thứ hai trên thị trường phát sóng âm nhạc theo cầu. Nắm trong tay 38 triệu người nghe trả phí, Apple Music được hưởng lợi nhờ được tích hợp bên trong các thiết bị của Apple từ iPhone cho đến MacBook, Apple Watch và loa thông minh HomePod. Số người nghe nhạc trả phí của Apple Music ở Mỹ đang tăng trưởng 5% mỗi tháng, trong khi đó, mức tăng trưởng này ở Spotify chỉ là 2% mỗi tháng. Điều này có nghĩa là Apple Music sẽ sớm vươn lên ngôi đầu tại Mỹ về số lượng người nghe trả phí.

Cả Spotify và Apple Music đều đưa ra các gói dịch vụ với mức phí tương đồng nhau: gói phổ thông 9,99 đô la/tháng, gói dành cho sinh viên là 4,99 đô la/tháng và gói cho gia đình 14,99 đô la/tháng dành cho sáu tài khoản. Điểm khác biệt duy nhất là Spotify cung cấp dịch vụ phát nhạc miễn phí có chèn quảng cáo nhưng Apple Music thì không.

Cuộc chiến lôi kéo khách hàng sẽ diễn ra khốc liệt trong thời gian tới

Một đối thủ đáng gờm được đánh giá là “chú ngựa ô” đang bám đuổi theo sau Spotify và Apple Music là công ty Amazon Music của tập đoàn thương mại điện tử Amazon. Cuối năm 2016, Amazon Music tung ra dịch vụ phát nhạc trực tuyến có thu phí Music Unlimited với mức 3,99 – 14,99 đô la mỗi tháng. Amazon Music khẳng định đang nắm trong tay “hàng chục triệu người nghe đóng phí”. Giới phân tích cho rằng Amazon Music chỉ đứng sau Spotify và Apple Music trên thị trường phát nhạc trực tuyến có thu phí.

Với 74,7 triệu thính giả nghe nhạc miễn phí và 5,5 triệu thính giả nghe nhạc trả phí, công ty phát thanh qua Internet là Pandora Media (Mỹ) đã thiết lập được dịch vụ phát nhạc audio trực tuyến lớn nhất ở Mỹ. Trong khi đó, SoundCloud, công ty sở hữu nền tảng phát nhạc và âm thanh, đến từ Đức, trong tay 175 triệu người nghe hằng tháng, với mức phí 9,99 đô/tháng để sử dụng dịch vụ SoundCloud Go+.

YouTube đang nắm giữ hơn một tỉ người sử dụng hằng tháng. Mạng xã hội này cho ra mắt dịch vụ phát video nhạc không chèn quảng cáo có thu phí có tên gọi Youtube Red vào năm 2015 nhưng cho đến nay, dịch vụ này không thành công như mong đợi. Vì vậy, Google dự tính sắp tới sẽ chèn thêm nhiều quảng cáo hơn vào các video phát miễn phí trên Youtube để buộc người sử dụng phải chuyển sang đăng ký dịch vụ có thu phí.

Miếng bánh không dễ ăn

Thị trường phát nhạc trực tuyến, được cho là chỉ mới đang trong giai đoạn chớm nở, sẽ mở ra nhiều cơ hội mở rộng thị phần cho các đấu thủ khi số lượng người nghe trả phí được dự báo sẽ tăng mạnh mẽ trong những năm tới. Tuy nhiên, nếu xét về tiêu chí kinh doanh có lãi, ngành kinh doanh phát nhạc trực tuyến đang gặp nhiều sự thách thức. Ngay cả gã khổng lồ Spotify cho đến nay vẫn chưa thu được lợi nhuận.

Với mức phí trả cho các hãng thu âm quá lớn để được quyền khai thác các kho nhạc có bản quyền, Spotify rất khó để kiếm lợi nhuận từ 71 triệu người nghe trả phí của công ty này. Chi phí tác quyền trả cho các ca sĩ, nhạc sĩ và các hãng thu âm ngốn 70% trong một đô la Mỹ doanh thu mà Spotify kiếm được. Năm ngoái, Spotify gánh khoản lỗ lên đến 1,5 tỉ đô la, tăng mạnh so với mức lỗ 662 triệu đô la vào năm 2016. Trong năm năm gần nhất, lỗ ròng lũy kế của Spotify đã lên đến 2,9 tỉ đô la. Muốn có lợi nhuận, Spotify cần phải nâng số người nghe trả phí của mình lên con số trên 100 triệu.

Điều gì đáng quan ngại nhất khi dịch vụ âm nhạc trực tuyến được cung cấp tại Việt Nam?

Dù đã đưa ra nội dung riêng cho thị trường Việt Nam, nhưng Spotify vẫn gặp khó trong việc thay đổi thói quen tiêu dùng của người Việt

“Vấn đề bản quyền” luôn là quan trọng nhất khi kinh doanh âm nhạc ở Việt Nam, vì công nghệ ghi âm và luật sở hữu trí tuệ ở đây không phát triển cùng một đường lối với các nước khác. Người tiêu dùng Việt đã có một quá trình dài không hề biết tới công khó nhọc của nhà sản xuất; và định dạng lại thói quen chẳng phải là chuyện ngày một ngày hai.

Kêu gọi người nghe, người dùng có ý thức mới chỉ dừng ở mức kêu gọi nâng cao ý thức. Sau một thời gian ngắn mọi việc lại lắng xuống, chuyện vi phạm bản quyền, dùng miễn phí vẫn tiếp tục. Thói quen dùng miễn phí của người nghe không dễ thay đổi.

Theo một báo cáo không chính thức, số lượng thành viên nội địa đăng ký nghe nhạc trực tuyến từ kênh thu phí Spotify – với giá 59 ngàn đồng/tháng cho thuê bao cá nhân – đã sụt giảm sau một tháng khuyến mại miễn phí, hệt như trước kia đã xảy ra với Apple Music khi hãng này gia nhập thị trường Việt Nam. Điều này cho thấy các dịch vụ streaming nổi danh cũng vấp phải khó khăn vì cái “nếp nghĩ” của người Việt. YouTube Red, Apple Music, Google Play Music, Tidal, Netflix còn mệt mỏi chán để có thể cung cấp nhạc bản quyền cho khách hàng Việt Nam.

Việc sử dụng “chùa” mà không trả tiền gây bức xúc cho cả giới nhạc sĩ trong nước. Nhiều câu chuyện về việc “xài chùa”, thích miễn phí không chỉ ở phía người dùng mà ngay cả những đơn vị kinh doanh nhạc số Việt cũng mập mờ trong việc sử dụng và khai thác…

Tencent độc chiếm thị trường Trung Quốc

Thị trường phát nhạc trực tuyến đang nóng ở châu Âu và ở châu Mỹ nhưng tại châu Á, đây là câu chuyện vẫn còn mới mẻ. Tại Trung Quốc, tiềm năng của thị trường này rất lớn nhờ lực lượng công dân mạng khổng lồ của nước này. Theo công ty kiểm toán PricewaterhouseCoopers, thị trường nhạc số của Trung Quốc sẽ tăng trưởng 88% trong vòng bốn năm tới. Tuy nhiên, các đối thủ bên ngoài khó có thể chen chân vào Trung Quốc khi các tập đoàn lớn trong nước như Tencent với thế mạnh về hệ sinh thái công nghệ, đang nắm trong tay hầu hết lượng khách hàng nghe nhạc trực tuyến.

Tencent “một mình một ngựa” ở Trung Quốc khiến các doanh nghiệp nước ngoài không thể chen chân vào

Đầu năm 2017, TME đã chính thức triển khai dịch vụ phát nhạc trực tuyến có thu phí với mức phí từ 8 – 18 nhân dân tệ (1,2 – 2,9 đô la) mỗi tháng. TME dự định chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng trong năm 2018. Theo các chuyên gia tài chính, công ty này đang được định giá 12 tỉ đô la.

Phó chủ tịch của TME, ông Andy Wai Lam Ng cho biết Trung Quốc có khoảng 700 triệu người sử dụng ứng dụng để nghe nhạc miễn phí. Ông cho rằng chỉ cần 30% lượng người sử dụng này chuyển sang đăng ký dịch vụ nghe nhạc trả tiền, ngành công nghiệp âm nhạc Trung Quốc sẽ đón nhận khoản doanh thu khổng lồ. Đó là lý do tại sao Spotify ký kết bản thỏa thuận trao đổi cổ phần với TME vào tháng 12/2017, thay vì mở rộng đầu tư trực tiếp vào Trung Quốc. Theo bản thỏa thuận này, Spotify nắm giữ 9% cổ phần của TME, đổi lại, Tencent nhận 7,5% số cổ phần của Spotify.

Xuân Bùi

(Tổng hợp)

 

Đánh giá bài viết này!
Click để viết bình luận

Viết bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Xem thêm trong Case Study

Bài nổi bật

To Top